أحمد أمين (مترجم:سيد غلامرضا سعيدى)
72
مفخر شرق سيد جمال الدين اسد آبادى (فارسى)
عروج به عالم ديگرى كه بالاتر و وسيعتر از اين عالم است ، مجهز و آماده سازد و از اين خانهء كوچكى كه تنگ و محدود است و بايد آن را « دار الاحزان » ناميد ، به خانهاى وسيعتر كه خالى از زشتىهاست و سعادت در آنجا پايان ناپذير و بىانتهاست ، منتقل شود . امّا خصلتهاى توديع نموده ، سهگانه عبارت است از : حيا ، امانت و صداقت . سيّد آنگاه توضيح مىدهد كه اساس تمدن و عمران همين اصول است كه اديان آسمانى آنها را ترويج كردهاند و سعادت انسان موقوف به همين مبانى است و طبيعيون يا دهريون يا ماديون ، تعليماتشان منتهى به نفى و انكار اين معانى مىشود ، در نتيجه مقام انسان تا سر حد حيوانيت تنزل مىكند و عالم و محرك خيرخواهى را از دست مىدهد ، و انسان را براى زندگى جامد و خشك و تنگى آماده مىسازد ، كه قلبى نداشته باشد و هيچگونه علو و رفعتى در آن وجود نداشته باشد . و اينجاست كه اخلاق وارونه مىشود و اساس موجوديت انسان نابود مىگردد و از آنچه خدا براى انسان خواسته و او را براى چنان وظايفى آماده ساخته ، محروم مىسازد . . . سيّد آنگاه اضافه مىكند كه در اسلام مزايايى يافت مىشود كه در ساير اديان وجود ندارد ، و اولين مزيت اين است كه عقول را با صيقل توحيد ، تصفيه مىكند و آن را از آلودگىهاى اوهام تطهير مىنمايد ، زيرا از مهمترين اصول عقايد اين است كه خدا يكى است و اداره همهء كارها به تنهايى به عهدهء اوست و نيز وظيفه حكم مىكند كه هرگونه ظن و گمانى را در مورد انسان يا جماد - چه علوى و چه سفلى - از بين ببرد و بداند كه در هيچ چيزى از اجزاى عالم وجود ، نفع يا ضرر خاصى